Mexico voert een vuile oorlog tegen zichzelf

Mexicaanse journalist vermoord

Javier Valdez Cárdenas

Mexico is in oorlog. Met zichzelf. Het is bepaald geen onzichtbare oorlog: zwaar bewapende legers verdedigen hun territoria, wekelijks vallen er tientallen tot honderden doden. Maar als je het niet wil zien, hoef je het ook niet als een oorlog te zien. Dan zijn de twaalf kogels die journalist Javier Valdez Cárdenas vorige week door zijn hoofd kreeg gewoon het zoveelste incident in een gewelddadig land. Daar hoeft het toerisme niet onder te lijden.

Javier Valdez wist wat hem te wachten stond. “Als we blijven publiceren, zullen ze ons vermoorden,” schreef hij in het voorwoord van zijn meest recente boek met de cynische titel ‘Narco-journalistiek’. Hij baseerde zich op de wrede feiten: de afgelopen drie jaar zijn er 35 Mexicaanse journalisten vermoord. Tientallen anderen werden ontvoerd, bedreigd, gefolterd en weer vrijgelaten met het advies een ander beroep te zoeken.

Lees verder

    Grensbrug tussen Zuid-Amerika en Europa eindelijk geopend

    De nieuwe brug tussen Brazilië en Frans-Guyana

    In maart 2017 ging de brug eindelijk open.

    Bijna zes jaar geleden was hij al klaar. Vorige week ging hij dan eindelijk open: de kolossale brug over de grensrivier Oiapoque, in het Braziliaanse oerwoud dat zich uitstrekt tot in Frans-Guyana.

    In de zomer van 2013 arriveerde ik na een lange reis per boot en bus door het uiterste noordoosten van Brazilië in het slaperige gehucht Oiapoque aan de gelijknamige rivier. Vanaf de houten steigers van  Ojapokki, zoals de Brazilianen het uitspreken, voeren korjalen heen en weer naar het dorp St. George, aan de overkant. Wat ik toen zag, beschreef ik in ‘De Reus Ontwaakt’ : Lees verder

      De ontheiliging van het Amazonewoud

      Strand aan de Amazonerivier

      Het dorp Joanes, op het Ilha de Marajó in de monding van de Amazone.

      Het Amazonebos in Zuid-Amerika is niet het maagdelijk oerwoud waarvoor met name milieuactivisten het houden. De ‘groene long van de wereld’ is grotendeels door mensenhanden aangelegd.

      Wetenschappers maakten eind vorige week in het tijdschrift Science bekend dat een fors deel van de bomen en andere begroeiing van het grootste regenwoud in de wereld ooit moet zijn aangeplant door plaatselijke beschavingen. Ze troffen door vrijwel het hele immense gebied boomsoorten aan die waren gecultiveerd, geselecteerd en veredeld om voedsel te verschaffen of de bouw van nederzettingen mogelijk te maken.

      Natuurpark

      Media reageerden geschokt: het ongerepte tropische bos blijkt een kunstmatig natuurpark, zoiets als onze Oostervaardersplassen.  En dus laait de discussie weer op over de onaantastbaarheid van het gebied: tot in hoeverre mogen de internationale gemeenschap, de Braziliaanse elite (de economische tegenover de intellectuele) en de inheemse bewoners ingrijpen?

      Lees verder

        ‘Bloed aan de paal’ – video-interview met Santiago Roncagliolo (ondertiteld)

        Eind vorig jaar verscheen in Nederland de indrukwekkende roman ‘Bloed aan de paal’ van Santiago Roncagliolo. Destijds interviewde ik de Peruaanse schrijver voor Radio MediaNaranja. Van dat video-interview is inmiddels een ondertitelde versie gepubliceerd, die ik jullie niet wil onthouden. Want die Roncagliolo – dat is een heel grote schrijver.

        Volgens Roncagliolo gaan zijn romans over ‘de angsten van Latijns-Amerika’. Deze roman speelt in 1978, als in het dictatoriale buurland Argentinië het WK voetbal wordt gespeeld. Het boek met de oorspronkelijke titel La pena máxima (letterlijk: de doodstraf) heet in Nederland ‘Bloed aan de paal’. Op het eerste gezicht een wat versleten cliché voor een ruwe wedstrijd. Een ruw verhaal is het wel, er vallen nogal wat doden en ook wordt er gemarteld. Maar voor degenen die het weten heeft de titel een heel toepasselijke extra lading: Bloed aan de paal was ook de titel van de campagne die het cabaretduo Bram Vermeulen en Freek de Jonge in 1978 voerden tegen Nederlandse deelname aan het wereldtoernooi in de Argentijnse stadions.

        Lees hier mijn uitgebreide recensie van ‘Bloed aan de paal’.

          Adelheid Roosen op Wijksafari in levensgevaarlijk Juárez

          Adelheid Roosen op WijkSafari in Mexico

          Adelheid Roosen met de Mexicaanse regisseur Daniel Gimenez Cacho op WijkSafari in Tepito (2015)

          Theatermaakster Adelheid Roosen gaat binnenkort haar ‘Wijksafari’ opvoeren in een van de moorddadigste steden van de wereld. De Mexicaanse grensstad Ciudad Juárez wordt het toneel van ware verhalen, die worden opgevoerd met Mexicaanse auteurs en plaatselijke bewoners.

          Wijksafari’s zijn voorstellingen waarbij de buurt het theater is en de acteurs inwonen bij de plaatselijke bevolking om haar verhalen te leren kennen en te vertolken. In 2014 en 2015 maakte ze op deze manier succesvolle voorstellingen in Tepito, een arme en gewelddadige buitenwijk van Mexico-Stad. In Nederland waren er Wijksafari’s in Utrecht, Amsterdam-Sloterdijk en Amsterdam-Bijlmermeer.  Lees verder

            RECENSIE | Bloed aan de paal – een magistrale roman uit Peru

            Het is 1978. Het dagelijks leven in Zuid-Amerika wordt overschaduwd door militaire dictaturen – de een wreder dan de andere.

            In Peru heerst een betrekkelijk mild regime, zeker in vergelijking met de buurlanden.  De belangstelling daar gaat meer uit naar het WK-voetbal dat op dat moment in Argentinië wordt gespeeld, dan naar de komende verkiezingen die na tien jaar van ‘militair bestuur’ het land weer democratie moeten brengen.

            In de roman ‘Bloed aan de paal’ beschrijft Santiago Roncagliolo een paar weken uit het leven van een jonge bureaucraat in de hoofdstad Lima die met grote plichtsbetrachting elk dossier dat op zijn bureau belandt nauwgezet afhandelt. Dit tot ergernis van zijn chef, wiens arbeidsethos luidt: als je niets doet, creëer je ook geen vijanden.

            En inderdaad, juist door zijn naïeve oprechtheid wordt ambtenaar Chacaltana de wereld in gezogen van geheime diensten en subversievelingen, van intriges en verraad. Een wereld waarin goed en kwaad voortdurend van kleur verspringen en waarin de angst overheerst. Bij alle partijen, bij elk individu. Lees verder

              ‘Droogkomische, rake schets van Braziliaanse samenleving’

              Cobver en rug van het boek‘Een scherpe schets van Brazilië’, stond er boven de recensie. En in de eerste alinea: ‘Zelden las ik zo’n rake schets van de hedendaagse Braziliaanse samenleving’.

              De recensent van ‘De reus ontwaakt / Reizen in Brazilië’ is Alex Hijmans, correspondent voor TPO-Magazine in Brazilië. Hij woont al jaren in Salvador de Bahia en weet waar hij het over heeft. Ook hij heeft er bewust voor gekozen zich niet te concentreren op de thema’s van metropolen als Rio de Janeiro of São Paulo, waar de meeste correspondenten zitten, maar open oog te houden wat er echt in de Braziliaanse samenleving speelt. Dat maakt me alleen maar extra verguld met zijn recensie.

              Ik zoek even de grenzen van het citaatrecht op: Lees verder

                Radio heerst nog steeds in Latijns-Amerika

                Studio in Ouro PretoRadio heeft in Latijns-Amerika nog steeds een groter bereik dan tv. En hoewel internet terrein wint, maakt meer dan helft van de latinos er nooit gebruik van.

                Dat blijkt uit een omvangrijke studie van de OEI, de organisatie van Latijns-Amerikaanse Staten voor opvoeding, wetenschap en cultuur, op basis van 1.200 ondervraagden in elk van de 16 onderzochte landen. Lees verder

                  Nederland gaat in Midden-Amerika de strijd tegen het geweld aan

                  Midden-AmerikaNederland gaat zich actief inzetten voor meer veiligheid in Midden-Amerika en het Caribisch gebied. Het geweld loopt in sommige landen in deze regio zo uit de hand, dat ook de Caribische landen van ons Koninkrijk  worden bedreigd.

                  Dit blijkt uit een nieuwe ‘beleidsvisie’ die deze week werd gepubliceerd op de website van de Nederlandse ambassade in Costa Rica. Het nieuwe beleid is opgesteld op verzoek van het Nederlandse parlement, als reactie op het besluit een aantal Nederlandse diplomatieke vestigingen in de regio te sluiten.

                  Het document schetst een dramatische situatie. Lees verder

                    Zege Evo Morales: nog eens 4 jaar ‘pragmatisch socialisme’

                    Met gemak won Evo Morales afgelopen zondag de presidentsverkiezingen in Bolivia. Hij zal zijn beleid van ‘pragmatisch socialisme’ voortzetten. Daar kunnen ook de kapitalisten blij mee zijn.

                    Morales behaalde ruim meer dan de helft van de stemmen, waarmee hij comfortabel zijn derde termijn ingaat. Het wachten is nog op de officiële uitslag. Blijkt hij op op de dag van de bekendmaking, 22 oktober, een tweederde meerderheid te hebben behaald dan zou hij de grondwet opnieuw kunnen veranderen zodat een vierde termijn mogelijk wordt. Lees verder