DESDE EUROPA / Una latina op de Nederlandse troon

Portret van fotograaf Erwin Olaf (RvD)

Portret van fotograaf Erwin Olaf (RvD)

Un latino in het Vaticaan, una latina op de Nederlandse troon. Het zijn mooie tijden voor de Latijns Amerikaanse trots, en vooral voor die van Argentinië. Paus Franciscus als vernieuwer van de katholieke kerk, koningin Máxima als redder van de Nederlandse monarchie.  Hoe groot is de invloed eigenlijk van het Argentijnse bloed dat nu door de Lage Landen stroomt?

Met de kroning op 30 april 2013 van Willem Alexander tot koning krijgt Nederland een Argentijnse koningin. Sommigen vinden dat jammer. Niet omdat ze een hekel hebben aan Máxima de Zorreguieta – in tegendeel. Ze vrezen juist dat de Argentijnse door haar nieuwe rol minder kan bijdragen aan het land.

‘Adiós Máxima, je kansen zijn verkeken’, luidde de kop boven een commentaar in het dagblad Trouw. Schrijfster was Margriet van der Linde, hoofdredacteur van het feministische maandblad Opzij (‘De Lado!’). Zij wees er op dat de troonsbestijging een einde betekent aan de vrijheid van het individu. In Nederland heeft de vorst niets te zeggen, de premier is verantwoordelijk voor alles wat de koning doet en zegt. En dat geldt ook voor de koningin.

Taboedoorbrekend

De feministische schrijfster wees erop dat Máxima zich als prinses heeft ontwikkeld tot een belangrijk rolmodel, niet alleen wat betreft haar voorkeur voor mooie schoenen en handtassen maar vooral in sociaal opzicht. Ze is een voorbeeld van een vrouw die doorstoot naar de top, niet alleen via de liefde, maar ook inhoudelijk: intelligent, vooruitstrevend en taboedoorbrekend.

Máxima maakte zich onder meer sterk voor de emancipatie van de vrouw, voor de positie van homoseksuelen en voor immigranten.  Ze verscheen op vrouwenfestivals en zette zich in voor microkredieten voor vrouwen in arme landen.  Nog niet zo lang geleden oogstte ze een storm van kritiek toen ze zich als migrantenvrouw bemoeide met het multiculturele debat door te stellen dat ‘dé Nederlander’ niet bestaat. Ze wilde slechts aangeven dat Nederland een mengsel is van vele kleuren en culturen, maar velen vonden dat ze te ver was gegaan. Tot in het parlement werd er gediscussieerd over haar uitspraak.

Tragedie

Dat gaat nu veranderen. Als koningin kan Máxima zich nog wel blijven inzetten voor de goede zaak, maar achter de schermen en zonder uitgesproken meningen. De hoofdredactrice van Opzij had liever gehad dat de Argentijnse prinses was gebleven. Want nu wordt ze in feite monddood gemaakt. “Een tragedie voor het land”, aldus Margriet  van der Linden.

Niet iedereen is zo pessimistisch. De nieuwe koningin zal inderdaad op haar woorden moeten passen. Maar vooral internationaal kan ze gemakkelijk maatschappelijk actief blijven. Met haar nieuwe titel kan ze in het buitenland nog meer impact hebben in haar streven de wereld te verbeteren. Daar kan ze zich meten met weldoeners als miljardair Bill Gates, wereldleiders als VN-chef  Ban Ki-moon en invloedrijke mensen als Michelle Obama en Bill Clinton.

Pijnlijk foutje

Toen bekend werd dat koningin Beatrix afstand zou doen van de troon, zei Máxima in een interview dat ze het een eer vond haar schoonmoeder op te mogen volgen. Dat was een pijnlijke fout: ook al heet ze koningin, ze kan nooit de Koning worden zoals die, met een hoofdletter, wordt genoemd in de Nederlandse grondwet. Als Willem Alexander komt te overlijden, wordt dochter Amalia zijn opvolger.

Toch is het land over het algemeen erg blij met de Argentijnse koningin. Ze veroverde de harten van de Nederlanders door in een tv-interview in 2001 haar aanstaande verloofde met een vertederende glimlach ‘een beetje dom’ te noemen. Willem Alexander was namelijk publiekelijk boos geworden op de media die beweerden dat vader Zorreguieta als voormalig minister tijdens de dictatuur van generaal Videla bloed aan zijn handen had.

De tv-kijkers waren onder de indruk van de nieuwe verloofde van de kroonprins, die de lach terugbracht in het wat verzuurde koningshuis. Ze was charmant, mooi, intelligent en geestig. Na haar huwelijk groeide ze uit tot het meest populaire lid van de koninklijke familie.

Bourgois-meisje

Dat een overgroot deel van de Nederlanders nu enthousiast de monarchie ziet als de meest gewenste staatsvorm, is voor een flink deel te danken aan ‘het bourgois-meisje uit Buenos Aires’, zoals ze aanvankelijk werd geportretteerd.

Daarmee is gelijk de vraag beantwoord of een erfelijke monarchie eigenlijk wel past in een democratie. Het Oranje-gezinde volk kiest een parlement. En als het parlement beslist dat Nederland een vorstendom blijft, dan komt ooit ook dochter Amalia nog op de troon. Op geheel democratische wijze.

(Dit is de Nederlandstalige versie van mijn column DESDE EUROPA op de Spaanstalige website Radio Holanda.)

Maxima in 1994 (RVD)

Máxima in haar jonge jaren, ‘het bourgois-meisje uit Buenos Aires’. (RVD)

Officieel portret door fotoigraaf Erwin Olaf (RVD)

Officieel portret van Koningin Máxima door fotograaf Erwin Olaf (RVD)

Staatsieportret van koning Willem Alexander en koningin Máxima

Staatsieportret van koning Willem Alexander en koningin Máxima (RVD)

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *

    De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>