DESDE BRAZIL / Een markante honorair consul stapt op

Honorair consul Hans Leusen op het balkon van zijn consulaat in Salvador de Bahia.

Honorair consul Hans Leusen op het balkon van zijn consulaat. (c) Wim A.E. Jansen

Ruim vijftig jaar woont Hans Leusen (76) in Brazilië. De laatste 25 jaar was hij honorair consul voor het Koninkrijk der Nederlanden in Brazilië, in de heftige stad Salvador de Bahia. Daar stop hij nu mee. De kleurrijke Nederlander blijft echter actief in de Braziliaanse maatschappij.

´Zijn´ consulaat zit op de eerste verdieping van een prachtig gebouw uit de koloniale tijd in Pelourinho, de koloniale binnenstad van Salvador. Vanaf zijn brede balkon kijkt hij uit op kerken en kloosters uit de Portugese tijd. Vanaf het terras dat grenst aan de werkkamer, aan de andere kant van het gebouw, heeft hij uitzicht op de havens en de baai die de stad haar naam gaf.

Beatrix

“Ik wordt te oud voor dit werk”, zegt Leusen als ik hem half juni opzoek. “Afgelopen week moest ik in actie komen nadat een Nederlander hier in de stad zich had verhangen. En ik moest een gevangene bezoeken, zevenhonderd kilometer verderop. Daar werd ik tot op mijn onderbroek uitgekleed voor ik naar binnen mocht. Het is mooi geweest. Ik heb de Nederlandse ambassade in Brazilië gemeld dat ik eind juni stop, dat de secretaresse naar huis gaat en dat ik het kantoor voor drie maanden sluit. Of er een nieuwe consul komt weet ik niet, ik heb niets meer gehoord.”

In zijn kantoor hangt nog een groot portret van koningin Beatrix, hoewel Willem Alexander al weer een paar maanden koning is. “Ik hou nog maar even vast aan Beatrix”, zegt hij, “voor die paar maanden ga ik niet alle borden weer verhangen. Ik heb koninginnendag dit jaar ook op 29 april gevierd, dan kon ik tenminste nog één keer roepen ´Leve de koningin!´ Als ik dat op 30 april had gedaan was Willem Alexander al gekroond, vanwege het tijdverschil.”

Bomen kappen

Begin jaren zestig ontmoette Leusen, die landbouwkunde had gestudeerd, in Deventer een Braziliaanse Duitser die hem enthousiast maakte voor het land. De Duitser kende een grootgrondbezitter die iemand zocht om zijn land te ontginnen. In die tijd betaalde de Nederlandse regering de uitreis van emigranten en 150 gulden startgeld, “als je maar beloofde niet meer terug te komen”.

Hij moest naar het noorden van Paraná, een staat die was aangewezen als ‘ontwikkelingsgebied’. Een woning was er nog niet, hij bouwde zelf een huisje van twee bij drie meter en ging aan de slag. Vele tienduizenden bomen heeft hij gekapt, het land ontgonnen en arbeiders in dienst genomen die van verre, nog veel armere streken kwamen. Later vestigde hij zich in de staat Bahia, waar hij als directeur van de bekende sigarenfabriek Dannemann behoorde tot de plaatselijke notabelen.

Miss Bahia

Zo regelde hij de verkiezing van een miss Bahia, zodat die deelstaat ook vertegenwoordigd was bij de nationale miss-verkiezingen. Zijn Braziliaanse vrouw, die twintig jaar geleden stierf,  begeleidde de onervaren kandidate naar Rio.  Leusden had met zijn kennersblik al lang gezien dat ze het niet zou worden: “Ze was te lang, te rank. Brazilianen willen bij vrouwen wat vlees op de botten.” Maar de als achterlijk beschouwde staat Bahia stond wel op kaart.

Bomen planten

Leusen zegt actief te willen blijven bij de Braziliaanse maatschappij. Hij heeft een groot project opgezet voor de aanplant van bomen – er zijn er inmiddels meer geplant dan destijds door hem gekapt. In het consulaat heeft hij een galerie voor jonge kunstenaars. En hij helpt indianen in het Amazonewoud, die volgens hem schandalig worden verwaarloosd door de Brazilianen. Zijn kantoor hang vol met foto’s van indianen in het Amazonewoud. Op een ervan staat de consul, geverfd in de traditionele indiaanse kleuren. Een kaarsrechte, lange man die niet van plan is in de nu vrijgekomen tijd achter de Braziliaanse geraniums te gaan zitten.

Consul Hans Leusen in zijn consulaat.

Hans Leusen op het balkon van zijn consulaat. (c) Wim A.E. Jansen

 

Het kantoor van Leusen, in de oude stad van Salvador (Brazilië)- (c) Wim A.E. Jansen

    1 reactie op “DESDE BRAZIL / Een markante honorair consul stapt op

    1. Alex Hijmans, correspondent in Salvador, meldde me zojuist dat inmiddels Egbert Bloemsma is benoemd tot honorair consul. Het consulaat is inmiddels overgedragen. Dat wil zeggen: de papierwinkel is verhuisd. Het gebouw is van Hans Leusen, die daar gewoon blijft zitten.

      Overigens: Alex Hijmans heeft een ‘kanaal’ bij De Nieuwe Pers’. Léés zijn berichten uit de Braziliaanse samenleving, zeer de moeite waard. Nu meer dan ooit: http://www.denieuwepers.com

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *

    De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>