Maya-cultuur bloeide na regen

Tempel in de Mayastad Palenque (Yucatan)

Tempel in de Mayastad Palenque (Yucatan)

‘Maya’s bloeiden op bij stevige regenbui’, kopte Trouw afgelopen zaterdag. De redactie wetenschap haalde een onderzoek aan naar de vorming van druipsteenpilaren in een grot in Belize, waar tot het jaar 800 ook een aantal bloeiende Mayasteden lagen. Conclusie: Hoe groter de regenval, des te bloeiender de cultuur.

Andersom valt ook te concluderen dat periodes van droogte de Maya-cultuur verzwakte – en er misschien wel een einde aan hebben gemaakt.

Dat laatste werd  in mijn boek Panamericana al geopperd door Maya-gids Luís, die me door de ruïnes van Copan (Honduras) leidde en die vrijmoedig speculeerde over het mysterieuze einde aaan het Maya-rijk. De Mayacultuur strekte zich op het hoogtepunt uit van Honduras via Belize en Honduras tot heel Yucatan in Mexico.

Volgens het bericht in Trouw konden de onderzoekers aan de hand van de analyse van de druipsteenvorming konden de onderzoekers vrij nauwkeurig de regenval van de afgelopen 2000 jaren in kaart brengen en vergelijken met wat er bekend is over de bloeiperioden van de Maya’s. Die beitelden het wel en wee van hun heerschappij vast in inscripties  in steen, gerelateerd aan de fameuze Maya-kalender.

Daaruit viel op te maken dat in natte perioden de Mayasteden rondom de tempelcomplexen grote bloei kenden. Na het jaar 660 volgden er diverse perioden van droogte. Hoewel daarover in de inscripties niets is terug te vinden, moet in die tijd ook het verval van het rijk zijn ingezet: wetenschappers nemen aan dat de eens zo bloeiende Mayacultuur rondom het jaar 800 om nog onverklaarbare redenen is verdwenen en dat vanaf die tijd de duizenden tempels geleidelijk door het oerwoud werden opgeslokt.

In Panamericana (p 276) vraag ik Luís wat hij ervan denkt:

‘Ach,’ zei hij, ‘misschien was er wel tweespalt in de leiding. Of gewoon droogte: de heersende despoot beweerde contact te hebben met het ondermaanse en meldde dat de weergod vertoornd was omdat er te weinig offers werden gebracht. Dus werd het ene kind na het andere geofferd om de regen te bespoedigen. Toen die uitbleef, geloofden de mensen er ook niet meer in en verlieten ze de tempelstad, de despoot alleen achterlatend. Een heerser zonder mensen om over te heersen stelt niet veel voor. Die heeft geen mensen en middelen om nieuwe tempels te bouwen, en dan kon hij de tent beter sluiten.’

Trouw verwijst in het bericht  nog naar een andere theorie: de handel in obsidiaan, een vlijmscherpe vulkanische glassoort waarvan messen en wapens werden gemaakt. De handel vond plaats over de rivieren in het binnenland, onder controle van de Maya’s. Maar nadat door onbekende oorzaak de wapenhandel zich verplaatste naar de kustgebieden via zeekano’s, kwijnden de steden in het binnenland weg.

Je zou dan verwachten dat er nieuwe culturen opbloeiden langs de kust, maar daar is voor zover ik weet geen sprake van.

Tempel in de Mayastad Palenque (Yucatan) / (c) Wim A.E. Jansen

Tempel in de Mayastad Palenque (Yucatan) / (c) Wim A.E. Jansen

Ruïnes in het oerwoud bij Tikal (Guatemala) / (c) Wim A.E. Jansen

Ruïnes in het oerwoud bij Tikal (Guatemala) / (c) Wim A.E. Jansen

Mayatempel in Copan (Honduras)  / (c) Wim A.E. Jansen

Mayatempel in Copan (Honduras) / (c) Wim A.E. Jansen

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *

    De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>