DESDE BRASIL / Opwinding in Brazilië over artsen uit Cuba

Brasilia

De komst van honderden Cubaanse artsen, op uitnodiging van president Dilma Rouseff, veroorzaakt heftige reacties in Brazilië. Een deel van de gevestigde medische stand moet er niets van hebben.

Slaven! Amateurs! De voorhoede van 70 Cubaanse dokters kreeg vorige week op de eerste trainingsdag in de stad Fortaleza van alles naar het hoofd geslingerd. De kreten van Braziliaanse artsen en medisch personeel, ongeveer vijftig in totaal, lieten bij de uitgang van het trainingscentrum weinig te raden over. Zij vrezen dat met de komst van de Cubanen de medische stand van het land omlaag wordt gehaald, zeggen ze.

De komst van de artsen is een rechtstreeks gevolg van de massale demonstraties in juni in alle grote Braziliaanse steden. Een van de belangrijkste onderdelen van het algemene grote ongenoegen dat toen op straat werd uitgeschreeuwd was de belabberde medische zorg. De dure, particuliere zorg is uitstekend. De meerderheid van de bevolking is echter aangewezen op publieke klinieken en ziekenhuizen, en die zijn zwaar onderbemand. Alleen idealisten en medische studenten willen daar onder zware omstandigheden voor een tijdje werken.

‘Propagandisten’

President Dilma trok zich dit protest persoonlijk aan en kondigde aan dat ze in het buitenland 4.000 artsen ging zoeken om op korte termijn de nood te lenigen. Het merendeel daarvan is afkomstig uit Cuba, dat een overschot heeft aan goed geschoold medisch personeel, dat al decennia lang wordt ingezet in bevriende landen in Afrika en Latijns-Amerika. Conservatieve Brazilianen wijzen er op dat Cuba op deze manier de communistische ideologie hoopt te verspreiden, en dat het geen artsen betreft maar professionele propagandisten.

De artsen van het eiland van Castro zijn tussen de 40 en 50 jaar oud en hebben internationale ervaring. Ze zeiden bij aankomst in Brazilië dat ze komen uit solidariteit, en niet om geld te verdienen. Elke buitenlandse arts krijgt in Brazilië een maandloon van ongeveer 3.500 euro. De Cubanen ook, alleen gaat hun geld rechtstreeks naar de regering in Havana – vandaar het scheldwoord ‘slaven’.

‘Huurlingen’

De krant Folha de Sao Paulo vroeg een Cubaanse arts wat hij ervan vond voor slaaf te worden uitgemaakt. “Wij zijn geen slaven,” antwoordde de zwarte Cubaan kalm. “De Braziliaanse medici zouden hetzelfde moeten doen als wij: naar de armste gebieden gaan en daar hulp verlenen.”

Op die eerste dag werden de demonstrerende Braziliaanse artsen geconfronteerd met een tegendemonstratie van Cuba-aanhangers die de medici ervan beschuldigden ‘huurlingen van het kapitalisme’ te zijn.  De politie moest er aan te pas komen om de twee kampen uit elkaar te houden. Brazilië kent een grote en felle groep Cuba-activisten, die eerder dit jaar ook de dissidente Cubaanse blogster Yoani Sanchez in twee Braziliaanse steden verhinderden een toespraak te houden over vrijheid van meningsuiting.

Verkiezingen

De regering kwalificeert de protesten tegen de Cubanen als ‘vreemdelingenhaat’ – xenofobia. Zij heeft aangekondigd gewoon door te gaan met het programma Más Médicos, dat voorziet in 15.000 medische functies in de 700 gemeenten die nu nog geheel zonder medische voorzieningen zitten. Het gaat vooral om de binnenlanden, met name Amazonia, en de favelas van de grote steden in het noordoosten. De politieke oppositie beschuldigt de president ervan hiermee stemmen te winnen onder de armen voor de verkiezingen van volgend jaar.

Demonstrant

Eenzame demonstrant bij het parlementsgebouw in Brasilia. (c) K. Ratering Arntz

    3 reacties op “DESDE BRASIL / Opwinding in Brazilië over artsen uit Cuba

    1. Een wonderlijke vorm van activisme om de vermeende slaven uit te schelden voor “slaaf” in plaats van “uitbuiter” of zoiets te roepen tegen tegen de vermeende slavendrijver.

      Wonderlijk ook dat in een aantal gevallen Cubaanse artsen, die al jaren in Brazilië werken na alle wettelijke procedures en examens die daarvoor gelden te hebben doorlopen, ineens hun Braziliaanse collega’s tegen zich kregen, terwijl ze niets te maken hebben met het gewraakte programma ‘Mais médicos’.

      Wat is dat voor simplisme onder Braziliaanse artsen en demonstranten?

    2. Wat ik begrijp uit mijn professionele contacten met diverse Braziliaanse artsen is dat ze niet tegen de komst van de artsen op zich zijn, maar dat met hun komst allerlei regels die de kwaliteit van de medische stand reguleren aan de kant worden geschoven. Zo moeten buitenlandse artsen hier normaal gesproken een toelatingsexamen doen – waaronder een taaltest en een inhoudelijke toets – voordat ze mogen worden ingeschreven in het medische register en hun beroep mogen uitoefenen (net zoals in Nederland, overigens) en soms moeten de arten worden bijgeschoold. Die regels worden nu aan de kant geschoven. Als je dan aangeeft dat Braziliaanse artsen niet willen werken in het binnenland of in de sloppenwijken en dat ze de faam hebben dat ze alleen maar veel geld willen verdienen, wordt er fijntjes op gewezen dat de gezondheidscentra op die plekken helemaal geen infrastructuur hebben om patienten te behandelen. Een cardioloog gaf me het volgende voorbeeld: hij gaf zich op om in een stadje in het binnenland van de staat Pernambuco als vrijwilliger in een gezondheidscentrum te werken. Zijn dienst begon om 7 uur ´s ochtends en hij was de enige cardioloog-kinderarts aanwezig, terwijl er qua omvang van het centrum 3 zouden moeten zijn. Hij moest tussen 7 en 12 uur 125 mensen behandelen, wat natuurlijk onmogelijk is. Het leidde letterlijk tot ruzie met mensen in de overvolle wachtruimte die wilden worden behandeld. Maar behalve dat er te weinig artsen waren, had het centrum geen rontgenapparaat en konden er ook geen echo´s en hartfilmpjes worden gemaakt, waardoor deze cardioloog gewoon geen diagnoses kon stellen. Daarnaast speelde ook nog het probleem dat e.v.t. medicijnen niet op voorraad waren en dat deze in de apotheek erg duur zijn, waardoor mensen met een minimuminkomen vaak hun behandeling niet eens kunnen afmaken. Kortom, het probleem is niet alleen dat er te weinig artsen zijn, maar dat de artsen in deze regio´s niet de tools hebben om hun werk te doen. Een andere cardioloog zei tegen mij dat in de stad waar hij vandaan komt, in de staat Minas Gerais, een ziekenhuis staat. Omdat het centrum de naam ziekenhuis draagt denkt iedereen dat je er terecht kunt voor behandeling. De man zei letterlijk: ´als je in mijn stad een hartaanval krijgt en je komt in dat ziekenhuis terecht, weet je zeker dat je er niet levend uitkomt omdat er niets is waarmee de artsen je kunnen behandelen.´
      Het probleem is dus niet simpelweg op te lossen met meer artsen, er moet gewoon nog heel veel gedaan worden om de publieke gezondheidszorg in dit land op een minimaal kwaliteitsniveau te krijgen. De komst van de Cubaanse artsen is slechts een pleister op de wonde

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *

    De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>