RECENSIE / ‘Viva Cuba libre – rap is oorlog’ (2013) schokt de kijker

Still uit de film

El Aldeo

‘Viva Cuba libre – rap is oorlog’ (74 min.) is een prachtige maar ook schokkende film over het rappers-duo Los Aldeanos. (versión española)

Prachtig, omdat het een knap geregisseerde mix is van under cover opnamen, emotionele interviews en spannende muziekregistraties. Schokkend, omdat de kijker gaandeweg beseft dat dit rappende tweetal staat voor een explosieve jeugd op Cuba die genoeg heeft van de holle frasen van de revolutie.

Cubaanse lente

Als er ooit een Cubaanse lente komt, naar analogie van de Arabische lente, dan wordt het verzet aangevoerd door deze generatie. Een generatie die genoeg heeft van politiek en ideologie en die op illegale concerten van Los Aldeanos massaal met priemende vingers in de lucht maar één ding wil: vrijheid op Cuba. ‘Een vrij Cuba, of de dood!’ luidt de leus die de rappers en hun publiek van de communistische revolutie hebben gekaapt. Met de revolutionaire strijdleus “Hasta la victoria, siempre!” worden hun concerten afgesloten – we vechten door tot de overwinning.

De film van regisseur Jesse Acevedo die vorige week op het IDFA-festival in Amsterdam in première ging, volgt twee jongens die zich El B en El Aldeano noemen en die samen optreden onder de naam Los Aldeanos, wat letterlijk ‘de dorpelingen’ betekent maar ook ‘de boeren’, een geuzennaam waarmee de jeugd uit de provincie zich tooit. De overheid heeft hun muziek verboden, de radiostations op het eiland durven hun nummers niet te draaien. Toch zijn ze de populairste jongerenband van Cuba, vooral in de provincie, en hun illegaal gemaakte cd’s gaan van hand tot hand.

Provoceren

Ontroerend zijn de zorgen van de ouders van de rappers, die zich brave revolutionairen tonen maar die ook beseffen dat hun kinderen in dit land niet ongestraft alles kunnen blijven zeggen. Zo lief en sussend als de jongens tegen hun bezorgde ouders doen, zo hard en confronterend zijn ze tijdens hun optredens in parken en overvolle zaaltjes.

Op de vraag of Los Aldeanos niet wat al te zeer provoceren, antwoorden hun fans steevast: ze rappen de waarheid – en die kan hard zijn. Zelfs ‘Sylvito’, de zoon van de beroemde Cubaanse zanger Silvio Rodríguez schaart zich in de film openlijk achter de rappers.

Woede

Los Aldeanos zijn geen salon-dissidenten die de dialoog opzoeken, voor hun is de kritische blogster Yoani Sanchez waarschijnlijk te beschaafd en teveel bezig met het buitenland. De twee reizen voortdurend naar het binnenland om jongeren te ontmoeten. In het verre Holguin troosten ze de moeder van de ‘gebroeders Sanchez’, twee jongens die zijn opgepakt omdat ze op straat luisterden naar hun verboden muziek en die daarvoor werden veroordeeld tot vijf jaar gevangenis.

En ze bezoeken de allerarmsten, mensen die buiten het zicht van de maatschappij in krotten op het platteland leven. De woede van deze mensen dat ze geen onderdeel meer mogen zijn van de Cubaanse revolutie keert terug in de teksten van de rappers.

Under cover

Regisseur Jesse Acevedo, een Mexicaan die in de Verenigde Staten woont, filmt al tientallen jaren op Cuba. Hij verwierf enige faam met muziekfilms, onder meer over de passie voor de rumba (Havana Rumbera). Daardoor kon hij ook, tussen de opnamen voor een documentaire door, redelijk makkelijk under cover Los Aldeanos volgen. De namen van de filmploeg blijven geheim. Al het materiaal, inclusief de video clips die de rappers zelf produceerden, werd op harde schijven het land uit gesmokkeld.

Propaganda

Na afloop van de première in Amsterdam zei Acevedo zich te realiseren dat hij na ‘Viva Cuba libre – rap es guerra’ niet meer tot het land zal worden toegelaten.  Zoals altijd bij kritische geluiden zal vermoedelijk ook hier de reactie van ‘Havanna’ zijn dat de film door de CIA gefinancierde propaganda is.

De regisseur denkt niet dat Los Aldeanos zelf in de problemen komen door de film, daardoor zijn ze te bekend onder de jongeren. Maar de mensen om hen heen ‘die zo moedig waren om zich uit te spreken’, lopen volgens hem wel een risico. Amnesty International helpt ze.                                                                 (Wim A. E. Jansen)

Trailer:

 

 

 

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *

    De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>