‘Bloed aan de paal’ – video-interview met Santiago Roncagliolo (ondertiteld)

Eind vorig jaar verscheen in Nederland de indrukwekkende roman ‘Bloed aan de paal’ van Santiago Roncagliolo. Destijds interviewde ik de Peruaanse schrijver voor Radio MediaNaranja. Van dat video-interview is inmiddels een ondertitelde versie gepubliceerd, die ik jullie niet wil onthouden. Want die Roncagliolo – dat is een heel grote schrijver.

Volgens Roncagliolo gaan zijn romans over ‘de angsten van Latijns-Amerika’. Deze roman speelt in 1978, als in het dictatoriale buurland Argentinië het WK voetbal wordt gespeeld. Het boek met de oorspronkelijke titel La pena máxima (letterlijk: de doodstraf) heet in Nederland ‘Bloed aan de paal’. Op het eerste gezicht een wat versleten cliché voor een ruwe wedstrijd. Een ruw verhaal is het wel, er vallen nogal wat doden en ook wordt er gemarteld. Maar voor degenen die het weten heeft de titel een heel toepasselijke extra lading: Bloed aan de paal was ook de titel van de campagne die het cabaretduo Bram Vermeulen en Freek de Jonge in 1978 voerden tegen Nederlandse deelname aan het wereldtoernooi in de Argentijnse stadions.

Lees hier mijn uitgebreide recensie van ‘Bloed aan de paal’.

RECENSIE | Bloed aan de paal – een magistrale roman uit Peru

Het is 1978. Het dagelijks leven in Zuid-Amerika wordt overschaduwd door militaire dictaturen – de een wreder dan de andere.

In Peru heerst een betrekkelijk mild regime, zeker in vergelijking met de buurlanden.  De belangstelling daar gaat meer uit naar het WK-voetbal dat op dat moment in Argentinië wordt gespeeld, dan naar de komende verkiezingen die na tien jaar van ‘militair bestuur’ het land weer democratie moeten brengen.

In de roman ‘Bloed aan de paal’ beschrijft Santiago Roncagliolo een paar weken uit het leven van een jonge bureaucraat in de hoofdstad Lima die met grote plichtsbetrachting elk dossier dat op zijn bureau belandt nauwgezet afhandelt. Dit tot ergernis van zijn chef, wiens arbeidsethos luidt: als je niets doet, creëer je ook geen vijanden.

En inderdaad, juist door zijn naïeve oprechtheid wordt ambtenaar Chacaltana de wereld in gezogen van geheime diensten en subversievelingen, van intriges en verraad. Een wereld waarin goed en kwaad voortdurend van kleur verspringen en waarin de angst overheerst. Bij alle partijen, bij elk individu. Lees verder

Hoe troost ik een Braziliaan?

Brazilië sombert

Ontroostbaar zijn ze, de Brazilianen. En overgevoelig. Dus als je ze wilt helpen, zoek dan naar de lichtpuntjes in hun leven. Bijvoorbeeld als Oranje vanavond de Argentijnen verslaat. Niet voor het eigen gewin, maar om de Brazilianen uit de put te trekken.

Wat je als buitenlander niet moet doen is meegaan in het geklaag, gemopper en gescheld op Brazilië, de Brazilianen en de achterlijke voerbalcultuur. Daar zijn ze op dit moment zelf heel sterk in, maar voornamelijk om jou als buitenstaander de kans te geven om uit te leggen dat het allemaal niet zo erg is. Dat Brazilië eigenlijk het fijnste land van de wereld is. Zeg tegen ze: jullie hebben toch het mooiste volkslied, de mooiste mensen (een beetje liegen mag in deze situatie), de mooiste stranden, best wel lekker eten (je moet niet al te opzichtig overdrijven) en veel mooie nieuwe voetbalstadions. Lees verder

RECENSIE / ‘Mercedes Sosa: la voz de Latinoamérica’ (2013)

Film Mercedes Sosa

Still uit de film

De 93 minuten durende documentaire, die afgelopen zondag de Europese première beleefde op het IDFA in Amsterdam, zet de Argentijnse zangeres Mercedes Sosa (1935 – 2009) neer als de Mama Grande van Latijns Amerika. En terecht.
(versión española) 

Eén van haar vrienden noemt Mercedes Sosa ‘de Edith Piaf’ van Zuid-Amerika. Dat doet haar geen recht. Ze was geen lieveling van de culturele elite. Ze begon als volkszanger uit een arme Argentijnse provincie en volkszanger is ze altijd gebleven. Ook toen ze  naar Buenos Aires werd gehaald en daar optrad in de grote concertzalen. En ook toen ze na doodsbedreigingen ten tijde van de militaire dictatuur naar het buitenland moest vluchten en in Europa Lees verder

DESDE EUROPA / Videla dood: nunca más?

Generaal Videla

De dood van de voormalige Argentijnse dictator Jorge Videla leidde tot een breed gedragen oordeel: hij was een slechterik van de ergste soort.  In de neiging diens slechtheid te versterken gaat een enkele journalist nogal kort door de bocht, waardoor de waarheid geweld aan wordt gedaan.

De Nederlandse journalist Frits Barend vertelde vrijdag in het radioprogramma ‘Met het Oog op Morgen’  van zijn ontmoeting met de dictator in 1978. Als journalist wist hij na afloop van het wereldkampioenschap voetbal binnen te dringen bij het slotbanket. Daar stapte hij, zo vertelde hij voor de radio, met zijn cassetterecorder op Videla af en stelde hem onder meer deze harde vraag: ‘Ik begrijp (van de Moeders van de Plaza de Mayo) dat er 30.000 mensen zijn verdwenen. Waar zijn de verdwenen mensen gebleven, wat is daarmee gebeurd?’ Lees verder

DESDE EUROPA / Una latina op de Nederlandse troon

Portret van fotograaf Erwin Olaf (RvD)

Portret van fotograaf Erwin Olaf (RvD)

Un latino in het Vaticaan, una latina op de Nederlandse troon. Het zijn mooie tijden voor de Latijns Amerikaanse trots, en vooral voor die van Argentinië. Paus Franciscus als vernieuwer van de katholieke kerk, koningin Máxima als redder van de Nederlandse monarchie.  Hoe groot is de invloed eigenlijk van het Argentijnse bloed dat nu door de Lage Landen stroomt?

Met de kroning op 30 april 2013 van Willem Alexander tot koning krijgt Nederland een Argentijnse koningin. Sommigen vinden dat jammer. Niet omdat ze een hekel hebben aan Máxima de Zorreguieta – in tegendeel. Ze vrezen juist dat de Argentijnse door haar nieuwe rol minder kan bijdragen aan het land. Lees verder